کودک و ايمني در
عبور و مرور
بچه هاي عزيز سلام
آيا تا به حال به حرکت ماشين و موتورسيکلت
ها در خيابان و حرکت آدمها در کوچه و پياده رو دقت کرده ايد ؟

آيا مي دانيد وقتي در کوچه و
خيابان و يا داخل ماشين هستيد چه کارهايي را بايد و چه کارهايي
را نبايد انجام دهيد تا هميشه در
سلامت زندگي کنيد ؟

اينجا يک قسمت از شهر ماست .
در شهرها براي رفت و آمد مردم و ماشين
ها ، پياده رو و خيابان وجود دارد .
خيابان محل رفت و آمد ماشين و
موتورسيکلت و کوچه و پياده رو محل رفت و آمد مردم است .براي رفت و آمد راحت
همراه با آرامش و نظم همه مردم بايد از کوچه و خيابان درست استفاده کنند و
به يکديگر احترام بگذارند . در شهرها و روستاها براي زندگي راحت تر و کمک
به مردم پليس وجود دارد .
و پليس هاي راهنمايي و رانندگي براي
هدايت و راهنمايي ماشين ها و آدم ها در شهرها و جاده ها مشغول بکارند .

نوگلان عزيز
يکي از مهمترين کارهايي که بايد خوب ياد
بگيريد رد شدن از خيابان است .
براي رد شدن از يک طرف خيابان به طرف
ديگر ما بايد اول با علامت هايي آشنا شويم .
چراغ راهنمايي يکي از اين علامت هاست،
چراغ راهنمايي مخصوص ماشين ها ، سه رنگ دارد که هر کدام از اين رنگ ها معني
و پِِِِِيام مربوط به خود را دارند .
رنگ قرمز : با روشن شدن اين چراغ ماشين
هابايد کاملاً پشت خط عابر پياده بايستند و به کساني که مي خواهند از
خيابان رد بشوند اجازه عبور بدهند .
رنگ زرد : به معني احتياط کامل براي
ماشين ها و ايست ماشين و موتورسيکلت پشت خط عابر قبل از رسيدن به چهار راه
است .

براي اين که بتوانيم به سلامت از يک طرف
خيابان به طرف ديگر برويم چند راه وجود دارد .
۱ - براي رد شدن از خيابان از محل خط
کشي مخصوص عابر پياده استفاده کنيم .
۲ - از پل هاي هوايي که در بعضي از
خيابان ها و جاده ها وجود دارد استفاده کنيم.
۳ - راه هايي که در زير خيابان ساخته
شده اند نيز مکان مناسبي براي عبور از عرض خيابان است که به آنها زير گذر
مي گويند .
کوچولوهاي نازنين هميشه يادتان باشد
براي رد شدن از خيابان حتماً از يکي از سه راهي که گفته شد استفاده کنيد .

براي رد شدن از هر خياباني بايد کاملاً
مواظب هر دو طرف خيابان بود .
براي رد شدن از خياباني که ماشين ها در
آن از يک طرف به طرف ديگر مي روند ، ابتدا قبل از ورود به خيابان در پياده
رو مي ايستيم به طوريکه ماشين ها بتوانند ما را ببينند و بعد به چپ نگاه مي
کنيم تا ماشين يا موتورسيکلتي در حال نزديک شدن نباشد و سپس به راست و
دوباره به چپ نگاه مي کنيم اگر ماشين يا موتورسيکلتي در حال نزديک شدن نبود
با احتياط کامل و بدون بازيگوشي و دويدن ، با قدم هاي بلند در خط مستقيم از
خيابان رد مي شويم .

براي رد شدن از خيابان هايي که ماشين ها از
دو طرف در حال رفت و آمد هستند قبل از ورود به خيابان ابتدا در محدوده
پياده رو بطوريکه در صفح قبل گفته شد مي ايستيم بعد به سمت چپ نگاه مي کنيم
، سپس به راست و مجدد به چپ نگاه مي کنيم اگر ماشين يا موتوري در حال نزديک
شدن نبود با احتياط تا وسط خيابان جايي که معمولاً با يک خط سفيد در خيابان
مشخص مي باشد مي رويم ،اينجا محلي است که خيابان به دو قسمت تقسيم مي شود
. وقتي به اين محل رسيديم کاملاً مي ايستيم و باز به چپ و راست خودمان نگاه
مي کنيم اگر ماشيني در حال نزديک شدن نبود با احتياط مانند قبل از خيابان
رد مي شويم

در شب موقع بارندگي و نورکم ، رانندگان
لباس هايي را که به رنگ روشن هستند مانند رنگ سفيد را خيلي بهتر مي بينند ،
که اين باعث ايمني بيشتر شما مي شود .
پس در شب براي رد شدن از خيابان از
اجسام براق ( شبرنگ ) و يا پوشش روشن استفاده کنيد .

وقتي مي خواهيد از پياده رو وارد خيابان
بشويد نبايد اينکار را يک دفعه و بدون تحمل و فکر کردن انجام دهيد .
بايد اول خوب نگاه کنيد و خوب به صداهاي
اطرافتان گوش دهيد و بعد فرصت مناسب براي رد شدن از خيابان را پيدا کنيد .
در خيابان هايي که کنار آن بوته گياهان
و يا ماشين هاي پارک شدن وجود دارد اول با احتياط از کنار بوته يا ماشين
پارک شده کنار خيابان بيرون بياييد فقط به اندازه ايکه ماشين ها شما را
ببينند و بعد بايستيد ، سپس با احتياط کامل از خيابان رد شويد .
بچه هاي عزيز : در بعضي از جاهاي خيابان
مثل چهارراه ها ، ماشين ها در حال پيچيدن به چپ يا راست و يا اينکه در حال
دور زدن هستند ، شما بايد موقع رد شدن از خيابان و سر چهارراهها مواظب اين
ماشين ها هم باشيد .

بچه هاي گل
وقتي سوار ماشين هستيد هرگز دست و سر
خود را از ماشين بيرون نياوريد و با دستگيره هاي بازکننده درب ماشين بازي
نکنيد .
براي پياده شدن ، هميشه بايد از سمت
راست وسيله نقليه پياده شويد و قبل از بازکردن درب ماشين ، مواظب سمت راست
خود باشيد تا ماشين يا موتورسيکلتي در حال نزديک شدن به شما نباشد
.

کوچولوهاي نازنين
به تنهايي روي صندلي جلوي ماشين ننشينيد
و به حرف والدين خود گوش کنيد .
هيچ گاه آشغال و وسايل اضافي را از شيشه
ماشين به بيرون پرتاب نکنيد . براي اين کار مي توانيد هميشه يک کيسه زباله
کوچک به همراه داشته باشيد .
عزيزان بدانيد افراديکه روي صندلي جلوي
ماشين مي نشينند بايد کمربند ايمني خود را ببندند .

دوستان خوبم :
وقتي که سوار ماشين هستيد يا از سرويس
مدرسه استفاده مي کنيد سرو صدا و بازيگوشي نکنيد و هيچ موقع با راننده صحبت
نکنيد .
هنگامي که ماشين در حال حرکت است از جاي
خود بلند نشويد و براي پياده يا سوار شدن به ماشين از راننده اجازه بگيريد
.

وقتي از اتوبوس و ماشين هاي همگاني
استفاده مي کنيد آن را تميز نگه داريد ، اين ماشين ها براي استفاده همه
ماست . براي پياده يا سوار شدن سرويس مهد يا مدرسه و يا اتوبوس هاي عمومي
حتماً با رعايت نوبت و به آرامي از سمت راست وسيله نقليه پياده يا سوار
شويد . در وسايل نقليه عمومي مثل اتوبوس ، ميني بوس و مترو ... روي يک
صندلي و پيش والدين خود بنشينيد .

بچه هاي خوبم :
براي اسکيت سواري اول بايد بطور کامل
استفاده از آن را ياد بگيريد .
اسکيت هاي شما بايد به اندازه پايتان و
سالم باشد .
هرگز با اسکيت وارد خيابان نشويد و از
محل مخصوص اسکيت سواري استفاده کنيد .
براي اسکيت سواري حتماً از کلاه ايمني ،
زانو بند و آرنج بند استفاده کنيد

براي دوچرخه سواري اول بايد طرز درست
راندن دوچرخه را ياد بگيريد .
دوچرخه بايد داراي بوق يا زنگ خبر ،
ترمز مناسب ، چراغ جلو و شبرنگ يا چراغ خطر در عقب باشد .
بلندي دوچرخه بايد به اندازه اي باشد که
وقتي روي دوچرخه مي نشينيد پايتان به زمين برسد .
دوچرخه سوار بايد کلاه ايمني داشته باشد
.
هيچ گاه با دوچرخه وارد خيابان نشويد و
از محل هاي مخصوص بازي و دوچرخه سواري استفاده کنيد .
دوچرخه سواري در شب و موقع بارندگي
بسيار خطرناک است ، پس در اين موقع دوچرخه سواري نکنيد

بچه هاي نازنين
خيابان ها محل عبور ماشين ها و
موتورسيکلت ها ست ، پس هيچ وقت براي بازي وارد خيابان نشويد .
پياده روهاي کنار خيابان نيز محل مناسبي
براي بازي کردن نيستند

بچه هاي عزيز
بهترين محل براي بازي شما پارک ها و يا
محل هاي مناسبي که پدر و مادر شما تعيين مي کنند ميباشد

پياده روها محل مناسبي براي رفت و آمد
مردم هستند اما :
بعضي وقتها ماشين ها از داخل پارکينگ
خانه ها به پياده رو مي آيند که بايد مواظب بود .
بعضي کوچه ها به پياده رو مي رسند که
بايد مواظب رفت و آمد موتورسيکلت ها و يا دوچرخه ها از اين کوچه ها باشيم .
هميشه موقع حرکت در پياده رو مواظب جلوي
پاي خودتان باشيد زيرا ممکن است خطراتي براي شما در پياده رو وجود داشته
باشد

وقتي در داخل يا بيرون از خانه به مشکلي
برمي خوريد از پليس کمک بگيريد .
براي پيدا کردن پليس ، شماره ۱۱۰ را
بگيريد تا پليس براي کمک پيش شما بيايد .
سعي کنيد آدرس منزل و يا شماره تلفن
خانه تان را ياد بيگريد و يا آنها را به همراه داشته باشيد تا وقتي لازم شد
اين مشخصات را به پليس بدهيد تا او شما را به خانه تان برساند

حقوق کودک
برگرفته از
پيمان جهاني حقوق کودک
سلام
اينها حقوق
تو هستند و براي همه کودکان
در سراسر
دنيا يکسانند .
آنها را با
دوستانت بخوان ،يادبگير و گفتگو کن .
فرقي نداره
رنگم سياه يا سفيده
مهم اينه که
قلبم هميشه پراميده
فقير باشم
يا پولدار ، سالم باشم يا بيمار
حقوق خوب
کودک ، دوست داره من رو بسيار.

ماده ۲
–
منع تبعيض
حقوق اين
پيمان بدون استثناء متعلق به همه کودکان است و دولتها بايد کودکان را در
برابر هر گونه تبعيض ، حمايت کنند .
وقتي دلم
درد مي کنه
مامان منو
ناز مي کنه
بابا با
لبخند مياد
آغوششو باز
مي کنه .

ماده ۳
–
منافع کودک
در هر
اقدامي بايد منافع عاليه کودک در نظر گرفته شود و در صورتيکه والدين يا
سرپرستان کودک در اين زمينه کوتاهي کنند ، دولت ها بايد حمايت و مراقبت هاي
لازم را از کودکان به عمل آورند .
دوست قشنگ و
نازم ، اسم منو ميدونه
معلم عزيزم
،اسم منو ميخونه
ما بچه ها
يک صدا ، ميگيم به مامان ، بابا
يه اسم خوب
و زيبا ،هميشه برام ميمونه.

ماده ۷
–
نام و مليت
هر کودک حق
دارد از نام و مليت مشخص برخوردار شود .
ما با مامان
، بابامون
قلباي با
صفامون
مي سازيم
آشيونه
با هم ميريم
به خونه .

ماده ۹-
جدايي از والدين
کودک حق
دارد که با والدين خود زندگي کند و نمي توان او را به اجبار از پدر و مادر
خود جدا کرد . مگر اينکه اين امر به سود او باشد .
فکرامونو
بازکنيم
حرفارو آغاز
کنيم
تو دنياي
خياليمون
تا ابرها
پرواز کنيم .

ماده ۱۳
–
آزادي بيان کودک
کودک حق
دارد عقايد خود را بيان کند و بدون توجه به مرزها ،کسب اطلاعات نمايد .
صلح و صفا
رو دوست داريم
مهر و وفا
رو دوست داريم
به ما ميگن
بزرگترا
ما بچه ها
را دوست داريم
.

ماده ۱۹
–
منع بدرفتاري با کودک
دولتها موظف
هستند کودک را از هر نوع بدرفتاري والدين يا سرپرستان ديگر محافظت کنند و
براي جلوگيري از هر نوع سوء استفاده از کودک ، اقدامات مناسب اجتماعي را
انجام دهند .
وقتي که
مسواک ميزنم
دندون من
تميز ميشه
بچه که
پاکيزه باشه
پيش همه
عزيز ميشه
\
ماده ۲۴
–
خدمات بهداشتي
کودکان حق
دارند از بالاترين سطح بهداشت و خدمات پزشکي برخوردار شوند . دولت ها بايد
بر گسترش مراقبت ها و آموزشهاي همگاني بهداشتي ، توجه خاص مبذول دارند .
يک
–
دو –
سه –
چهار
بايد که
باشيم هوشيار
پنج
–
شش –
هفت –
هشت
دنبال
شاديها گشت

ماده ۲۸
–
آموزش و پرورش
برخورداري
از آموزش و پرورش حق هر کودک است و دولتها بايد امکان آموزش ابتدايي رايگان
و اجباري را براي همگان فراهم آورند .
نگام چرا پر
از غمه
ميخوام باشم
مثل همه
آينده تو
دستاي ماست
تو قلب شاد
بچه هاست

ماده ۳۲
–
کار کودکان
کودک بايد
در برابر کاري که رشد و سلامت او را تهديد مي کند ،حمايت شود . دولتها
بايد حداقل سن کار و شرايط کار کودکان را مشخص کند .
صلح چقدر
قشنگه ، زندگي رنگارنگه
تو دنياي
بچه ها ،تفنگا بي فشنگه
بچه ها دوست
ندارن
جايي باشن
که جنگه

ماده ۳۸
–
درگيري هاي مسلحانه
هيچ کودک
زير 15 سال نبايد در درگيري هاي مسلحانه شرکت کند . دولتها بايد در زمان
درگيري مسلحانه از کودکان مراقبت و حمايت به عمل آورند
.
پيشگيري ازحوادث کودکان
و نوجوانان

آسيبهاي دوچرخه سواري
علت اغلب حادثه هاي دوچرخه
سواري اين است که پيش از آن که کودک واقعاً مهارتهاي لازم براي دوچرخه
سواري را آموخته باشد ، به او اجازه داده مي شود که در خيابانها دوچرخه
سواري کند . کودک بايد بتواند حين دوچرخه سواري با دست خود علامت راهنما
بدهد ، برگردد و به پشت سر نگاه کند ، مهار حرکات دوچرخه را در دست داشته
باشد و بتواند از ترافيک و بين موانع عبور کند .
* پيشگيري
-
مهارت هاي لازم براي
دوچرخه سواري را به بچه ها آموزش دهيد .
-
به بچه ها تفهميم کنيد
که حرکات مارپيچي و پيچيدن ناگهاني در حين حرکت کار خطرناکي است .
-
تهيه دوچرخه براي کودکان با توجه به سن
و جثه کودک .
-
سوار نشدن دو بچه روي
يک دوچرخه و شوخي کردن آنان با هم در حين حرکت
-
نداشتن سرعت غيرمجاز
-
بررسي نقص فني دوچرخه مانند ضعف ترمز
-
وارد نشدن ناگهاني از خيابان اصلي به
فرعي يا برعکس و يا از پياده رو به خيابان
-
عبور نکردن از لا به لاي خودروهاي
متوقف
-
عبور نکردن از کنار
موتورسوارهايي که سرعت بالا دارند .
-
مراقب بودن هنگام خروج
از در حياط يا پارکينگ
-
رها نکردن دستها در حين دوچرخه سواري
-
کودکان بايد در خيابان
هاي پرترافيک و يا محل هاي باريک به صورت تک نفره دوچرخه سواري کنند و
از حرکت به صورت موازي پرهيز کنند .
-
استفاده از کلاه ايمني
-
مجهز بودن دوچرخه به تجهيزات لازم از
قبيل زنگ خطر ، چراغ هاي جلو و عقب و شب نماهاي مناسب ( جهت ايجاد ديد
مناسب در شب ) .
-
هنگام شب کودک بايد
لباس روشن ، جليقه و يا بازو بند شب نما بپوشد .
-
آشنا کردن بچه ها با مفاهيم علائم
راهنمايي و رانندگي .
-
برگزاري مسابقه دوچرخه
سواري در محل های مناسب
-
توجه رانندگان خودروها به بچه هاي
دوچرخه سوار
-
بازنکردن ناگهاني در
خودرو و نگاه کردن به عقب که موجب برخورد با دوچرخه نشود .
-
نبود دست اندازها ،
چاله ها و ... در مسير دوچرخه سواري کودک
حقوق کودک
بیانیه جهانی آموزش برای همه و پیمان نامه حقوق کودک
کنفرانس جهانی آموزش برای همه که در ماه مارس سال1990 در جامتین تایلند
برگزار گردید، تعاریف جدیدی را از نیازهای یادگیری پایه بعمل آورد
بار بدهی فزاینده، نابرابری های اقتصادی درون کشور ها و میان ملل مختلف و
تخریب گسترده محیط زیست، تلاش های بعمل آمده در راستای پیشبرد یادگیری پایه
را شدیدا"تحت تاثیر قرار داده است.
از این رو شرکت کنندگان و نمایندگان کشورها خواستار برخورد بلند نظرانه با
اصل آموزش برای همه شدند
در چارچوب این نگرش، ماهیت تنگ نظرانه نیازهای پایه شامل سواد خوانده ،
نوشتن، حساب کردن و دامنه محدودی از مهارت های سازگاری و بقا جای خود را به
یک نظام رسا،گسترده و پر محتوا شامل دانش ، مهارت ها، نگرش ها وارزش های
ضروری برای تقویت همه جانبه افراد در یک جهان پیچیده ،وابسته به هم و بسرعت
در حال تغییر می دهد
نسلی که بدین ترتیب تربیت می شوند، " خود را موظف به محترم شمردن میراث
فرهنگی، زبانی و معنوی خود و دیگران، بهبود روند عدالت اجتماعی، سیاسی و
مذهبی متفاوت با نظام های مربوط به خود، تضمین احقاق حقوق و ارزش های
انسانی مورد قبول همگان و تلاش برای ایجاد صلح واتحاد بین المللی در جهان
به هم وابسته" میداند
در این بیانیه چنین نتیجه گیری شده است که کیفیت باید مکمل کمیت باشد.
یادگیری پایه تنها در یک جو گرم وصمیمی به منتها درجه موفقیت
نایل میشودوشیوه های مشارکتی وفعال متضمن شکوفایی کامل استعدادهای نوآموزان
است . همچنین برای پی بردن هریک از دانش آموزان به ظرفیت ها و استعدادهای
خود باید به پذیرش شیوه های مختلف یادگیری باور داشته باشیم
حمایت از مشارکت و ائتلاف های جدید به منظور پیشبرد نظام های آموزشی پایه
به شکلی منسجم از دیگر ویژگی های این بیانیه است
پیمان نامه جهانی حقوق کودک
این پیمان نامه که در 20نوامبر سال 1989 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل
متحد رسید کلیه کشور های غضو را ملزم می کند "تا آموزش ابتدایی اجباری،
قابل دسترس و رایگان در اختیار همه گان قرار داده و دسترسی به شیوه های
نوین تدریس را تسهیل کنند"
ماده 29 این پیمان نامه کشور های عضو را به هدایت آموزش کودکان با اهداف
ذیل فرا می خواند
· رشد شخصیت فردی و شکوفایی کامل استعدادها و توانایی های روحی و جسمی
· ایجاد حس احترام به حقوق بشر و آزادی های اساسی
· ایجاد حس احترام به فرهنگ خود و دیگران
· آماده سازی کودکان برای " زندگی مسئولانه در جامع ای آزاد با روحیه هم
دلی، صلح، مدارا، برابری جنسیتی و دوستی و صمیمیت میان همه مردم
· ایجاد روحیه احترام به محیط زیست طبیعی
در خصوص اریه اموزش ها یپایه بر اساس مواد 28 و 29 پیمان نامه مذکور فرایند
یادگیری باید تعاملی، دانش آموز محور، دموکراتیک، دوستانه و مشارکتی
باشد.حال و هوای کلاس درس باید الگوی فهم مفاهیم زنده ای چون رعایت حقوق
احترام به تفاوت های فرهنگی و سایر تفاوت ها، صمیمیت تعاون و مدارا باشد.
یکی از راه های شناخت استعدادهای فردی پذیرش تنوع شیوه های یادگیری
است.کودکان برای یادگیری طرق مختلفی را بر می گزینند، از این رو شکوفایی
بهینه و پرورش استعدادهای هر یک از آنان مستلزم بهر گیری از مجموعه غنی و
متنوعی از روش های یادگیری است
براساس ماده 12 کودکانی که قادر به نظر پردازی هستند باید از حق آزادی بیان
آزادانه نظرات خود برخوردار باشند.طبق مندرجات ماده13، کودکان از حق ابراز
نظر آزادانه برخوردارند که این حق شامل ازادی در جستجو، دریافت و باز گویی
اطلاعاتو نظریات مختلف صرفنظر از هر نوع مرز بندی به صورت گفتاری، نوشتاری
در قالب آثار چاپی، آثار هنری و یا هر رسانه مورد نظر کودک خواهد بود.این
حقوق مشارکتی بموازت سایر مواد مربوط به آموزش که در پیمان نامه آمده است،
باید در فضای یادگیری آزاد و دموکراتیک برخوردار از ویژگی هایی چون گفتگو،
تبادل نظر،و جریان چند سویه عقاید،نظریات و اندیشه ها تحقق یابد
حال این پرسش مطرح می شود، که اصولا" چگونه می تواننظریه نگرش گسترده "با
وجود منابع و سرمایه گذاری محدود،کلاس های درس برخوردار از کیفیت
پایین،مدارس باتراکم بالای دانش اموز و غیر مجهز ، معلمانی با آموزش
ناکافیو دستمزد پایین، شیوه های تدریس منسوخ و روابط سنتی شاگرد معلمی و
نیز فقدان مشارکت مفید اولیا و سایر بخش های جامعه در فعالیت های مدرسه" را
به واقعیت تبدیل کرد؟
در اینجا با یک کار مهم چند بعدی مواجه هستیم که مستلزم رعایت موارد ذیل
است:
طراحی و اجرای برنامه آموزشی جامع توام با شیوه های یادگیری فعال، ایجاد
منابع یادگیری موثر در عین حال مقرون به صرفه،باز آموزی معلمان و تقویت
دیدگاه جدید حرفه گرایی انعطاف پذیر و تخصص گرایی مدبرانه، باز آموزی اولیا
و اعضای جامعه و ایجاد مشارکت فعال میان جامعه و مدرسه، ارزیابی تاثیرات
دگرگونی ها بر دانش آموزان، معلمان و مدارس و ایجاد توافق و اعتماد در همه
مراحل جریان تغییر از همان آغاز برنامه
ماده
13 پیمان نامه جهانی حقوق کودک
«کودک باید حق آزادی بیان داشته باشد،این حق باید شامل آزادی بیان، دریافت
و دادن اطلا عات و عقاید از هر گونه، بدون توجه به مرزها، و به طور شفاهی،
کتبی یا چاپ شده یا به شکل آثار هنری و یا از طریق هر رسانه ی منتخب کودک
است»
چگونه یادگیری را به تجربه اجتماعی مناسب و کودک پسند مبدل سازیم؟
اکنون آموزش یکی از حقوق بشر است که در اعلامیه ها و پیمان نامه های مختلف
بین المللی از جمله کنوانسیون حقوق کودک (1998) بیانیه اجلاس کودکان
جهان(1990) و بیانیه جامتین تحت عنوان « آموزش برای همه » بر آن تاکید شده
است.هر یک از این اسناد آموزش را حقی قانونی می شمارد که امضا کنندگانش را
ملزم به احقاق این حقوق برای کودکان نموده است
با توجه به اهمیت آموزش توجه ویژه ای به افزایش پوشش تحصیلی کودکان واجب
التعلیم در طی سه دهه ی اخیر در کشور های در حال توسعه شده است و این امر
سبب افزایش بی سابقه پوشش تحصیلی شده است اما از نظر کیفی افزایش میزان
تکرار پایه، ترک تحصیل و عدم تطابق کلی با استاندارد های آموزش عمومی ضرورت
اتخاذ راه حلی برای سامان بخشیدن به این مشکلات را آشکار می سازد
یکی از راه های بهبود کیفی فرایند یادگیری – یاددهی توجه به رو ش و طرح های
تجربه شده در این زمینه می باشد. یکی از این طرح ها طرح آموزش جهانی می
باشد
آموزش جهانی چیست؟
آموزشی است که به طور هم زمان کلیه عناصر مهمی که بر کیفیت یادگیری کودکان
در کلاس تاثیر می گذارد، را در بر می گیرد. و در عین حال محتوایی جالب تر و
مناسب تر را به فرآیند یادگیری القا می کند
میزان ترک تحصیل و افت تحصیلی روبه افزایش دانش آموزان دوره های مختلف
تحصیلی تنها در صورتی تثبیت یا کاهش می یابد که روش های تدریس سنتی با
ماهیت انفعالی خود ، و بهره گیری از معلمان بی انگیزه دستخوش یک تحول شگرف
و اساسی شود
در آموزش جهانی حقوق بشر و حقوق کودک بخش جدایی ناپذیری از آموزش را تشکیل
می دهد و دانش آموزان ومعلمان به احترام متقابل در داخل و خارج از کلاس
تشویق می شوند. سعه صدر، تفاهم، همکاری و احترام به عقاید، نژادها و ارزش
های متفاوت اینک بخشی از فرآیند تعامل در کلاس درس را که برای تقویت رفتار
های مثبت و ایجاد توازن و تشریک مساعی بجای نابرابری و کشمکش های متداول
طراحی شده است، تشکیل می دهد
دانش آموزان و معلمان به آشنایی با جهانی اندیشیدن در باره مسایل جاری مهمی
چون جنگ، صلح، محیط زیست، فقر، ثروت، بیماری ایدز، حقوق بشر و زندگی سالم و
برخورد با آن ها در سطوح محلی دعوت می شوند. ابعاد کنونی، گذشته و آینده
موضو عات مورد تدریس با زمینه هر یک از فعالیت ها در هم آمویخته می شوند
لزوم کسب مهارت ها، قابلیت ها، و دانش مورد نیاز برای انطباق بهینه با
واقعیت های زندگی مورد تاکید شدید قرار می گیرد.
یادگیری چگونه آموختن و در نتیجه چگونگی حل مشکلات به منظور سازگاری با
شرایط از اهداف اصلی پروژ آموزش جهانی می باشد.
نیاز مبرم به دگر گونی فرایند یادگیری چالشی پیش روی جوامع، در همه سطوح
روند توسعه است. همه اقتصاد ها اعم از کمتر توسعه یافته، در حال توسعه،
درحال انتقال و توسعه یافته باید تدابیری را برای متحول ساختن این فرآیند
اتخاذ کنند . یادگیری در همه نقاط جهان باید به یک تجربه واقع گرایانه و
پویا تبدیل شود تا فرزندان ما با مهارت های مورد نیاز برای رقابت، کسب در
آمد و ادامه حیات وارد بازار کار متغیر شوند
خواندن و نوشتن و حساب کردن اکنون بیش از هر زمان دیگری ضامن موفقیت در
آینده است. انتخاب کلیدهای صحیح بر روی کامپیوتر ، درخواست صدور گذر نامه،
خواندن برچسب محصولات مصرفی و تصمیم گیری در کار به توانایی ما در کار برد
دانش و اطلاعات در انتخاب راه های متفاوتی که خود بر کیفیت زندگی ما موثر
است، بستگی دارد
در همه کشور های دنیا ایجاد، تقویت و تئاوم ارزش ها و آگاهی های لازم برای
تربیت شهر وندان خلاقی که آینده سازان جوامع خود باشندامروزه از طریق ایجاد
مردم سالری صورت می پذیرد که این فرایند به شهروندان حق انتخاب می دهد و
بهترین انتخاب زمانی صورت می گیرد که شخص از دانش و اطلاعات لازم برخوردار
باشد. در اینجا فرایند مردم سالاری فقط به انتقال رفتارها و ارزش های
اکتسابی نقادانه محدود نمی شود، بلکه شامل کسب مهارت هایی است که به مردم
امکان مشارکت فعال و تصمیم گیری مهم در امور اجتماعی را بدهد. این حقی است
که دموکراسی واقعی باید از طریق فرآیند آموزش به شهر وندان ارایه دهد
اصلاحات آموزش جهانی فرایند یادگیری را به فرایندی بسیار تعاملی و مبتنی بر
فعالیت مبدل کرده و در عین حال معلمان را به تغییر رفتار های آموزشی خود
ترغیب می کند
دگر گون سازی روش تدریس از اریه دانش اکتسابی به شیوه ای که در آن معلم نقش
نظارت بر یادگیری نوین و پویا دارد،گاهی اصولی و عین حال دشوار برای
معلمانی که عمدتا برای انجام وظیفه در یک چهار چوب خشک رسمی و محیط یادگیری
سلسله مراتبی آموزش می بینند، بهره گیری از فعالیت های دانش آموز محوری غیر
مرسوم و اجرای نمایشنامه ، بازی و شبیه سازی های تعاملی از یک سو جالب و از
سوی دیگر موجب نگرانی شده است. در بسیار ی از مدارسی که روش های آموزش
جهانی در قالب روش های یادگیری در کلاس اعمال می شود هنوز هم نیاز به آموزش
ضمن خدمت و آموزش پیگیر برای معلمان ضرورت دارد. نقش مدیر و سایر افرادی که
نقش راهنمایی و نظارت را به عهده دارند، نیز مورد توجه قرار گرفته است،
زیرا انتظار انجام تفییرات ، در طرح آموزش جهانی باید از سطح مدیریت آغاز و
تا معلمان ادامه یابد. اصلاح روش های مناسب بهره برداری از وقت کلاس، تقاضا
و دست یابی به منابع جدید و دریافت خدمات حمایتی برای انجام این دگر گونی
مستلزم تغییر در نحوه مدیریت و سرپرستی مدارس از سوی مسئولان مدرسه، مقامات
استانی و وزارتی است. اکنون بزرگترین چالش، حصول اطمینان از این است که
اصلاحات آغاز شده در تعدادی از مدارس تا سطوح بالاتری چون مدیریت و سرپرستی
تداوم یابد تا بدین ترتیب کل نظام ملی آموزش متحول شود. در نهایت باید گفت
که دوام بسیاری از پروژه های پیشنهادی به نحوه آغاز و روند اصلاحات در
مدیریت تشکیلاتی بستگی دارد
هنوز ضعف مدیریت در نظام ها و مراکز آموزشی مهمترین ضعف
بشمار می رود
موفقیت نسبی طرح آموزش جهانی از سادگی و عملی بودن فرایند اصلاح مرحله ای
آن ریشه می گیرد، فرایندی که تحقق آن نیاز به صرف هزینه های اضافی ندارد
فرایند اصلاح با این فرض آغاز می شودکه اصلاح کلاسی لزو ما نیازی به
اصلاحات پرخرج دراز مدت و هدایت شده از راس هرم به پایین ندارد. تا
کارشناسان برنامه درسی در وزارت آموزش و پرورش آن را تدارک ببینند، فرایند
آموزش جهانی با آنچه که کودکان در حال حاضر در کلاس درس فرا می گیرند آغاز
می شودو کلیه عوامل اصلاح ودگر گونی ریشه ای را در بر می گیرد
کنفرانس جهانی آموزش برای همه که در ماه مارس سال1990 در جامتین تایلند
برگزار گردید، تعاریف جدیدی را از نیازهای یادگیری پایه بعمل آورد
بار بدهی فزاینده، نابرابری های اقتصادی درون کشور ها و میان ملل مختلف و
تخریب گسترده محیط زیست، تلاش های بعمل آمده در راستای پیشبرد یادگیری پایه
را شدیدا"تحت تاثیر قرار داده است.
از این رو شرکت کنندگان و نمایندگان کشورها خواستار برخورد بلند نظرانه با
اصل آموزش برای همه شدند.
در چارچوب این نگرش، ماهیت تنگ نظرانه نیازهای پایه شامل سواد خواندن،
نوشتن، حساب کردن و دامنه محدودی از مهارت های سازگاری و بقا جای خود را به
یک نظام رسا،گسترده و پر محتوا شامل دانش ، مهارت ها، نگرش ها وارزش های
ضروری برای تقویت همه جانبه افراد در یک جهان پیچیده ،وابسته به هم و بسرعت
در حال تغییر می دهد.
نسلی که بدین ترتیب تربیت می شوند، " خود را موظف به محترم شمردن میراث
فرهنگی، زبانی و معنوی خود و دیگران، بهبود روند عدالت اجتماعی، سیاسی و
مذهبی متفاوت با نظام های مربوط به خود، تضمین احقاق حقوق و ارزش های
انسانی مورد قبول همگان و تلاش برای ایجاد صلح واتحاد بین المللی در جهان
به هم وابسته" میداند
در این بیانیه چنین نتیجه گیری شده است که کیفیت باید مکمل کمیت باشد.
یادگیری پایه تنها در یک جو گرم وصمیمی به منتها درجه موفقیت نایل می شود و
شیوه های مشارکتی وفعال متضمن شکوفایی کامل استعدادهای نوآموزان است .
همچنین برای پی بردن هریک از دانش آموزان به ظرفیت ها و استعدادهای خود
باید به پذیرش شیوه های مختلف یادگیری باور داشته باشیم
حمایت از مشارکت و ائتلاف های جدید به منظور پیشبرد نظام های آموزشی پایه
به شکلی منسجم از دیگر ویژگی های این بیانیه است
پیمان نامه جهانی حقوق کودک
این پیمان نامه که در 20نوامبر سال 1989 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل
متحد رسید کلیه کشور های غضو را ملزم می کند "تا آموزش ابتدایی اجباری،
قابل دسترس و رایگان در اختیار همه گان قرار داده و دسترسی به شیوه های
نوین تدریس را تسهیل کنند"
ماده 29 این پیمان نامه کشور های عضو را به هدایت آموزش کودکان با اهداف
ذیل فرا می خواند
• رشد شخصیت فردی و شکوفایی کامل استعدادها و توانایی های روحی و جسمی
• ایجاد حس احترام به حقوق بشر و آزادی های اساسی
• ایجاد حس احترام به فرهنگ خود و دیگران
• آماده سازی کودکان برای " زندگی مسئولانه در جامع ای آزاد با روحیه هم
دلی، صلح، مدارا، برابری جنسیتی و دوستی و صمیمیت میان همه مردم
• ایجاد روحیه احترام به محیط زیست طبیعی
در خصوص اریه آموزش ها ی پایه بر اساس مواد 28 و 29 پیمان نامه مذکور
فرایند یادگیری باید تعاملی، دانش آموز محور، دموکراتیک، دوستانه و مشارکتی
باشد.حال و هوای کلاس درس باید الگوی فهم مفاهیم زنده ای چون رعایت حقوق
احترام به تفاوت های فرهنگی و سایر تفاوت ها، صمیمیت تعاون و مدارا باشد.
یکی از راه های شناخت استعدادهای فردی پذیرش تنوع شیوه های یادگیری
است.کودکان برای یادگیری طرق مختلفی را بر می گزینند، از این رو شکوفایی
بهینه و پرورش استعدادهای هر یک از آنان مستلزم بهر گیری از مجموعه غنی و
متنوعی از روش های یادگیری است
براساس ماده 12 کودکانی که قادر به نظر پردازی هستند باید از حق آزادی بیان
آزادانه نظرات خود برخوردار باشند.طبق مندرجات ماده13، کودکان از حق ابراز
نظر آزادانه برخوردارند که این حق شامل آزادی در جستجو، دریافت و باز گویی
اطلاعات و نظریات مختلف صرفنظر از هر نوع مرز بندی به صورت گفتاری، نوشتاری
در قالب آثار چاپی، آثار هنری و یا هر رسانه مورد نظر کودک خواهد بود.این
حقوق مشارکتی بموازت سایر مواد مربوط به آموزش که در پیمان نامه آمده است،
باید در فضای یادگیری آزاد و دموکراتیک برخوردار از ویژگی هایی چون گفتگو،
تبادل نظر،و جریان چند سویه عقاید،نظریات و اندیشه ها تحقق یابدحال این
پرسش مطرح می شود، که اصولا" چگونه می توان نظریه نگرش گسترده "با وجود
منابع و سرمایه گذاری محدود،کلاس های درس برخوردار از کیفیت پایین،مدارس
باتراکم بالای دانش آموز و غیر مجهز ، معلمانی با آموزش ناکافی و دستمزد
پایین، شیوه های تدریس منسوخ و روابط سنتی شاگرد معلمی و نیز فقدان مشارکت
مفید اولیا و سایر بخش های جامعه در فعالیت های مدرسه" را به واقعیت تبدیل
کرد؟
در اینجا با یک کار مهم چند بعدی مواجه هستیم که مستلزم رعایت موارد ذیل
است
طراحی و اجرای برنامه آموزشی جامع توام با شیوه های یادگیری فعال، ایجاد
منابع یادگیری موثر در عین حال مقرون به صرفه،باز آموزی معلمان و تقویت
دیدگاه جدید حرفه گرایی انعطاف پذیر و تخصص گرایی مدبرانه، باز آموزی اولیا
و اعضای جامعه و ایجاد مشارکت فعال میان جامعه و مدرسه، ارزیابی تاثیرات
دگرگونی ها بر دانش آموزان، معلمان و مدارس و ایجاد توافق و اعتماد در همه
مراحل جریان تغییر از همان آغاز برنامه
|